Silence is appreci­ated but rather overestimated
sessizlik takdir edilir, ancak sessizliğe gereğinden fazla değer biçilmektedir

David Buob, Allen Grubesic, Jugoslav Mitevski, Gamze Özer

17.12.2009 – 22.1.2010
Opening 16.12.2009, 6.30pm
Acilis 16.12.2009, saat 18.30

Tatar Beyi Sokak 27 Kuledibi Beyoglu Istanbul
www.manzara-perspectives.com
perspectives@manzara-istanbul.com

Büyük şehirler hiç sessiz değildir. Barlardan ve dükkanlardan müzik haykırır, trafik ilerledikçe gürler, inşaat alanları patırdar ve bangırdar, insanlar nerede olurlarsa olsun iletişir. Şehir hiç uyumadığı için, sürekli gürültüden kaçmak neredeyse olanaksızdır. Aynı zamanda farzedilene göre, sessiz yerlerin dehşeti insanlar insanların arasına girer girmez sessizlik korkusuna hükmediyor. Sessizliği deneyimlemek için kişinin yalnız olması gerekir. Toplumsal bir eylem olarak takas ve iletişim toplumumuzun temelidir.
Karşılıklı konuşma esnasında sadece bir onaylama ya da geri çevirme anlamına gelebileceği için sessizlik muğlaktır ve çoğunlukla zor yorumlanır.Bu gibi anlar alçak gönüllülük, üstünlük, farkındalık, saygısızlık, rahatsızlık ya da utangaçlıktan ileri gelir. Geri kalan sessizlik stratejik ya da taktiksel kullanılabilir, fikir yoksunluğunun basit bir sonucu da olabilir. ‘Söz gümüştür, ama sessizlik altındır’ birçok dilin ve kültürün atasözüdür.
Ancak tepki eksikliğinden doğan sessizlik rahatsız edicidir, iletişim tek yönlü bir monologa çevrilir ve bir çemberin etrafında döne döne yinelenir. Bu durum, David Buob’un “Pretending to be Bunny Rabbits” (Tavşancıklar gibi Davranmak) adlı vide­osunda böyle örneklenmektedir. Başarısız iletişim bir döngü içine hapsolur ve metalingu­istik düşüncelere rağmen bu çemberin kırılımı yoktur.
Karşılıklı konuşma hatrına yapılan sohbetlik çene çalmalar, önemi ve derinliği olmaksızın, huzursuz edici sessizlikten kaçınmaya uğraşan toplumsal bir ritü­eldir. Gamze Özer bu konuya basit bir doğrulama ya da olumlama bekleyen gündelik evet/hayır sorularıyla yaklaşıyor. “Yes or No?” (Evet ya da Hayır?) adlı çalışmasında sanatçı soruları ve cevapları taşınabilir metne dayalı bir forma aktarıyor; böylece sözlü iletişim lüzumsuzlaşıyor.
Temelini katı kuralların oluşturduğu yerlerde sessizlik bir emirdir ve bu yüzden zorunludur. Jugoslav Mitevskis’nin metaldan yapılmış, başlık ve anlatımı reddeden, mekana özel çalışması kendi duvar resmiyle sessiz bir diyaloga girerek bu serginin başlığına resmi bir açıdan yaklaşmaktadır.
Birisinin sesini kesip konuşmadaki son sözü söylemek kişinin üstünlüğünü ve gösterişini güvence altına alır. Kimin doğru ya da yanlış olduğuna bakmaksızın doğruyu doğru gibi ele almak, sonrasındaki sessizlik tarafından ispat edilir. Allen Grubesic bu durumu “The Last Laugh” ve “I was young” adlı çalışmalarında ironik bir açıdan somutlaştırıyor.

—
In big cities it is never silent. Music blares out of bars and shops, traffic roars as it moves along, construction sites clatter and blast and people are communicating all the time wherever they are. It is nearly impossible to escape the persistent noise as the city never sle­eps. But also in supposed silent places horror silentii preva­ils, the fear of silence as soon as people are amongst people. In order to experi­ence silence one has to be alone. Exchange and communication as a social act are the basis of our soci­ety. Silence during a conversation is ambigu­ous and often difficult to interpret, as it can mean either approval or rejection. Such moments can be urged by modesty, superi­ority, awareness, contempt, discomfort or embarrassment. Rema­ining silent can be used strategically or tactically or it can simply result from a lack of ideas. Spe­ech is silver, but silence is golden is an old saying of many langu­ages and cultures.
But silence out of a total lack of reaction is irritating; the communication becomes a one-way monolog and gets repetitive by going round and round in circles. That is how David Buob illustrates it in his video “Pretending To Be Bunny Rabbits”. Failing communication gets trapped in a loop and despite metalingu­istic reflecti­ons there is no bre­aking of the circle.
Smalltalk as conversation only for the conversation’s sake, without any interest or depth, is a social ritual which tries to avoid the embarrassing silence. Gamze Özer appro­aches this issue by means of everyday yes/no questi­ons which expect a simple affirmation or negation. In her work “Yes or No?” the artist transfers questi­ons and answers into a transportable scripted form so verbal communication becomes redundant.
In places which underlie strict regulati­ons, silence is a commandment and therefore compulsory. Jugoslav Mitevskis location-specific work made out of metal, which denies title and narration, enters a silent dialogue with his mural which appro­aches the exhibition’s title in a formal way.
To silence someone’s tongue and to have the last word in a conversation secures the own superi­ority and vanity. Having the right to be right, regardless of who is right and who is wrong, becomes manifested by the silence following. There is nothing more to say just silence rema­ins. In an ironical way Allen Grubesic materi­alizes this in his work “The Last Laugh” and “I was young…” (both as editi­ons of 100 respectively 250).

—
In grossen Städten ist es niemals still. Aus Bars und anderen Läden dröhnt Musik, dazu kommen Verkehr, Baustellen und Menschen, die sich alle immer und überall mitte­ilen. Dem zu entkommen ist beinahe unmöglich, denn die Stadt schläft nicht. Aber auch an verme­intlich stillen Orten herrscht Horror silentii, die Angst vor der Stille, wenn Menschen unter Menschen sind. Stille zu erleben, setzt voraus, allein zu sein. Austa­usch und Kommunikation sind ein sozi­aler Akt und gelten als Grundlage des gesellschaftlichen Mite­inanders. Stille im Gespräch ist mehrde­utig und oft schwer bestimmbar, es kann Zustimmung oder Ablehnung bede­uten aber auch wissend, besche­iden, überlegen, verächtlich, unangenehm, peinlich sein. Schwe­igen kann strategisch und taktisch eingesetzt werden oder einfach aus Ide­enlosigkeit heraus entstehen. Reden ist Silber, Schwe­igen ist Gold, ist ein altes Sprichwort in vielen Sprachen und Gesellschaften.
Aber Schwe­igen in Form absoluter Reakti­onslosigkeit irriti­ert, die Kommunikation wird eingle­isig und monologisch, dreht sich im Kreis. So zeigt es David Buob in seinem Video „Pretending to be bunny rabbits“, in dem die misslingende Kommunikation in der Endlosschle­ife zur Falle wird, die auch durch Reflekti­onen auf der Meta­ebene nicht durchbrochen werden kann.
Smalltalk als Konversation der Konversation willen, die jeglichen Interesses oder Tiefgangs entbehrt, ist ein gesellschaftliches Ritual mit dem Ziel peinlichem Schwe­igen zu entgehen. Gamze Özer thematisi­ert das anhand von alltäglichen Entsche­idungsfragen, die eine einfache Bejahung bzw. Verne­inung erwarten. In ihrer Arbeit „Yes or No?“ werden mit einfachen Mitteln Frage und Antwort in eine transportable verschriftlichte Form überführt, die eine verbale Kommunikation überflüssig macht.
An Orten, die strengen Regeln unterli­egen, ist Schwe­igen ein Gebot, Stille ist ein Zwang. Jugoslav Mitevskis ortsspezifische Arbeit aus Metall, die sich eines Titels und einer Narrative verwe­igert, tritt in einen stummen Dialog mit der minimalistischen modulartigen Wandarbeit, die den Titel der Ausstellung aufgre­ift und in formaler Herangehenswe­ise umsetzt.
Den Gesprächspartner zum Schwe­igen zu bringen und das letzte Wort zu haben bestärkt die eigene Überlegenheit und Eitelkeit. Das Recht Recht zu haben mit Recht wie mit Unrecht manifesti­ert sich in der darauf folgenden Stille. Es gibt nichts mehr zu sagen, der Rest ist Schwe­igen. Auf ironische Weise materi­alisi­ert Allen Grubesic dies in seinen Arbe­iten „The Last Laugh“ und „I was young…“ (beide als Edition von 100 bzw. 250).

Kristina Kramer, 2009